Sıhhat çalışanları 30 Haziran ve 1 Temmuz’da iş bırakacak

Sıhhat ve Toplumsal Hizmet İşçileri Sendikası (SES), 30 Haziran ve 1 Temmuz’da yapılacak iş bırakma hareketi ve birinci basamak sıhhat sisteminde yapılmasını istedikleri düzenlemeler ile ilgili bugün Ankara’da basın toplantısı düzenledi.

ANKA’nın haberine nazaran SES Merkez İdare Şurası ismine yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:

‘SAĞLIK İŞÇİLERİ DAHA FAZLA SÖMÜRÜLMEKTEDİR’

“Sağlık alanının özelleştirmeci bir anlayışla dönüştürülmesi AKP hükümetleri devrinde hızlandırılmıştır. Sıhhatte dönüşüm programının en değerli başlıklarından biri, sıhhat ocağı sistemine dayalı birinci basamak temel sıhhat hizmetlerini aile hekimliği sistemine dönüştürmek olmuştur. Aile hekimliği sistemi ile dönüştürülen birinci basamak, toplum sıhhati açısından daima olarak sıkıntıların birikmesine neden olurken tıpkı vakitte esnek ve performansa dayalı fiyatlandırma sistemi ile de sıhhat işçilerine yönelik sömürüyü derinleştirmektedir. Gelinen basamakta birinci basamak sıhhat hizmetleri berbata gitmekte, sıhhat işçileri daha fazla sömürülmektedir.

Aile hekimliği sistemi, iktidar tarafından, halkın ve hatta sıhhat işçilerinin büyük faydasına olacakmış üzere anlatıldı. İktidar ve Bakanlık tarafından pembe tablolar çizilerek halk yanıltıldı. Her ailenin bir doktorunun olacağı, hasta ile doktor ortasında güçlü bir bağ olacağı propagandası yapıldı. Meğer aile hekimliği sisteminde bugüne kadar yapılan değişiklikler ne toplum sıhhatini öncelemiş ne de çalışanların memnuniyeti önemsemiştir.

‘AİLE HEKİMLİĞİ ÇALIŞANLARININ STATÜSÜ KÖLELİK SİSTEMİNE TAŞINMIŞTIR’

Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nde bugüne kadar yapılan her değişiklikte geriye gidilmiş, hak kayıpları, hatta cezalandırmalar oluşturulmuştur. 30.06.2021 tarihinde yayınlanan yönetmelik ise sıkıntıları çözmek bir tarafa daha da arttırmış, itiraz eden sıhhat işçilerini cezalandırmayı gaye almıştır. Yönetmelik değişikliği ile aile hekimliği çalışanlarının statüsü, vilayet sıhhat müdürlüklerine bağlı emekçi noktasına getirilmiş, kölelik sistemine taşınmıştır. Tıpkı vakitte başta pandemi sürecinde olduğu üzere, toplum sıhhatini ve sıhhat çalışanlarının haklarını savunan, kamuoyunu bilgilendiren, görüş ve tekliflerini, taleplerini basın ve toplumsal medya aracılığıyla üç kere lisana getiren aile sıhhati merkezi (ASM) sıhhat çalışanlarının mukavelelerinin feshedileceği yönetmelikte yer almıştır. Aile hekimliği uygulamasında iş garantisi bu yönetmelikle sona ermiştir.

‘AİLE HEKİMLİĞİ ÇALIŞANLARININ EN TEMEL İNSANİ HAKKI OLAN SIHHAT MÜSAADESİNE GÖZ DİKİLMİŞTİR’

Yeni yönetmelik ile mukavele yenilme ve fesih yetkisi vilayet sıhhat müdürlüklerine verilmiş olup, zati vilayetler ortasında var olan uygulama farklılıkları bireylerin insafına bırakılmıştır. Açığa alma, kontrat yenilememe üzere harikulâde yetkiler, tüm hukuk kuralları çiğnenerek verilmiştir. Entegre aile hekimliği çalışanlarının en temel insani hakkı olan sıhhat müsaadesine göz dikilmiştir. ‘Çalışan hasta da olsa kanser de olsa kaza da geçirse raporlu da olsa beş nöbet tutamazsa mukavelesi feshedilir’ denilmektedir. Aile sıhhati merkezinde çalışan öteki tüm sıhhat işçilerinin iş yükünü artıran, çabucak bütün hizmetleri tek başına vermesine neden olan bu sistem, birebir vakitte bölge tabanlı olmaması nedeniyle hastalar açısından da pek çok sıkıntıya yol açmaktadır. Siyasi iktidarın ‘kervan yolda düzülür’ mantığının sonucu her gün değiştirilen mevzuat, bireylerin iş güvenliğinin ve iş garantisinin olmaması, grup anlayışının dağıtılmış olması pek çok diğer sorunu de beraberinde getirmiştir. Yap-boz tahtasına dönüştürülen sıhhat hizmeti sunumu olumsuz tarafta etkilemiştir.

‘CEZA PUANINA BAĞLI MUKAVELE FESHİ ÖNEMLİ BİR TEHDİT OLUŞTURMAKTADIR’

Sağlık işçilerinin çalışma şartları berbatlaşmış, iş garantisi her yıl yenilenip yenilenmeyeceği meçhul olan mukaveleye dayalı istihdamla ortadan kalkmış, iş yükü ve şiddet tehdidi, bütün bunlara bağlı olarak da işçiler açısından kendini kıymetsiz hissetme duygusu artmıştır. Kişisel ve tek taraflı kontratlarla fiyatların ve çalışma mühletinin belirlenmesi fiyat ve iş güvencesizliği yaratmaktadır. Ceza puanına bağlı mukavele feshi önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Tekrar kamu dışı sıhhat işçisi istihdamı, bu şahısların çabucak her durumda işinden olma korkusu yaşamasına sebep olmaktadır. O denli ki hastalık ve doğum müsaadesi kullanmaktan bile imtina edilir hale gelinmiştir.

‘TÜM MASRAFLARIN GENEL BÜTÇEDEN KARŞILANDIĞI KAMUSAL BİR ÖDEME SİSTEMİNE DÖNÜLMELİDİR’

Ücretler giderek erimektedir. Ekonomik krizin kendini uygundan güzele hissettirdiği günümüzde, kamuya ilişkin olmayan ASM’lerin kiralarında dudak uçuklatan yükselmeler olmasının yanında sarf materyallerde de tekrar enflasyon oranında artış kelam konusuyken cari ödemelerdeki artış memur maaş artırımıyla birebir oranda kalmakta, izafi olarak gelirlerde azalmaya yol açmaktadır. Dahası, cari ödemelerin sık sık geç ödenmesi/ödenmemesi sorunu da yaşanmaya başlanmıştır. Özel mülkler için talep edilen yüksek kira fiyatları, sıhhat hizmeti sunumuna elverişsiz, işçi dinlenme alanına sahip olmayan yerlerin kiralanmasına neden olmaktadır. Aile tabipleri, sıhhat hizmetini yerine getirmekten çok hudutlu imkanlarla standart yakalamaya ve müdafaaya çalışan işletmecilere dönüştürülmektedir. Minimum fiyata yapılan artırımla birlikte tabiplere biçilen patron rolü de sorgulanmaya açılmış, doktorlar hiç istemeseler de kendilerini bu türlü bir cenderenin içinde bulmuş durumdadır. Bu durumun somut sonucu, doktorların şu anda sarfiyatları karşılayamadığı için emekçi çıkarmayı bile tartışır hale getirilmesidir. Tüm masrafların, bina kiralarının ve işçilerin fiyatlarının genel bütçeden karşılandığı kamusal bir ödeme sitemine dönülmelidir.

‘SON ÇIKARILAN CEZA YÖNETMELİĞİYLE BİRLİKTE ENTEGRE KURUM ÇALIŞANLARI ‘GEÇERLİ MAZARETLERİ OLSA BİLE’ MÜSAADE KULLANAMAZ HALE GETİRİLMİŞLERDİR’

Çalışanlar, müsaade kullanımı konusunda sorun yaşamaktadır. Yerine oburunu bulma misyonu aile sıhhati merkezi çalışanının kendi sorumluluğundan çıkarılmalı, en temel hak olan dinlenme hakkını kullanmak fiyat kaybına neden olmamalıdır. Müsaade kullanımı ASM’lerin tümünde, fakat bilhassa tek üniteli olanlarda önemli bir sorun oluşturmaktadır. Bununla birlikte son çıkarılan ceza yönetmeliğiyle birlikte entegre kurum çalışanları, geçerli mazeretleri olsa bile müsaade kullanamaz hale getirilmişlerdir. İş yükünün büyük bir kısmını prosedürlerin tamamlanması oluşturmaktadır. Her türlü rapor düzenleme işinin ASM’lere verilmesi, iş yükü artışının yanında görev-yetki karmaşasına neden olmaktadır. Bütün bunlar yetmezmiş üzere son çıkarılan ceza yönetmeliğinde getirilen yeni sorumluluklar, iş yükü altında ezilen ASM’lere ek yükler getirmektedir. Bir doktor ve bir aile sıhhati çalışanından ibaret olan grup, her geçen gün yenisi eklenen misyonların yükü altında ezilmektedir. İş yükü yoğunluğu nedeniyle hami sıhhat hizmetleriyle ilgili misyonların tümü aile sıhhati çalışanı tarafından yürütülmektedir. Misyon tariflerinin net olmaması sıhhat işçilerinin meslekleri dışında çalıştırılmasına yol açmakta, mesleğin değersizleşmesine, az şahısla çok işin kotarılmasına neden olmaktadır. Tekrar iş yükünün fazlalığı ve misyon tariflerindeki belirsizlikler çalışma barışını bozmakta, TSM ile ASM ortasında, aile doktoru ile aile sıhhati çalışanı ortasında tansiyonlara sebep olmaktadır. Kontrol üzere yönetimsel süreçlerin eğitim değil cezalandırma temelli olması, cezaların iş garantisini belirlemesi bu tansiyonları beslemektedir.

Yanlıştan dönülmeli, birinci basamak alanı aşağıdaki tekliflerimiz doğrultusunda yine düzenleyen adımlar atılmalıdır:

‘TÜM SIHHAT İŞÇİLERİ TAKIMLI (4A) İSTİHDAM EDİLMELİ’

Birinci basamak sıhhat hizmetleri toplum yönelimli ve bölge tabanlı sunulmalıdır. Gözetici sıhhat hizmetlerinin tüm masrafları kamudan karşılanmalıdır. ASM masrafları cari hesaplar kaleminden değil bütçeden karşılanmalıdır. ASM’lerin tümü, uygun standartlarda ve donanımda kamu binası olarak yapılmalıdır. Taşınabilir hizmetler için kamu tarafından uygun yer temin edilmeli, kamu tarafından araç tahsisi yapılmalıdır. Yaz-boz tahtasına dönüşmüş olan mevzuat, sıhhat işçilerinin örgütlerinin iştirakiyle yine düzenlenmelidir. İşçilerin takımlı, iş garantili istihdamı sağlanmalı, kamu dışı işçiler takıma alınmalıdır. Birinci basamak takımı genişletilmeli, bölge ve nüfusun özelliklerine nazaran belirlenen sayıda sıhhat işçisi istihdam edilmelidir. Nüfus ve performansa dayalı fiyatlandırma yerine emekliliğe yansıyacak temel fiyat uygulaması hayata geçirilmelidir. Birinci basamak sıhhat işçilerinin taleplerine yönelik toplu kontrat hazırlanmalı, tüm sıhhat ve toplumsal hizmet alanı için yapılan toplu iş mukavelesinde birinci basamağa özgün yer verilmelidir. Kontrol ve izlemelerin birincil gayesi hizmet içi eğitim amacı olmalıdır. Sıhhat işçilerinin karar düzeneklerine iştiraki sağlanmalıdır. Birinci basamak, gerektirdiği tüm hizmetleri sunabilecek genişlikte bir takımdan oluşmalı; tüm sıhhat işçileri takımlı (4a) istihdam edilmeli ve fiyatlandırması de emekliliğe yansıyacak temel fiyatla olmalıdır. Çalışma şartları ve fiyatlar toplu kontrat ile belirlenmelidir.

‘ACİL TEDBİR ALINMAZSA BİRİNCİ BASAMAK SIHHAT HİZMETLERİ YÜRÜTÜLEMEYECEK’

Söz konusu yönetmeliğin geri çekilmesi ve çalışma şartlarının güzelleştirilmesi için birinci basamakta çalışan sıhhat işçileri olarak tekraren iş bırakmıştık. O günden bu vakte ceza yönetmeliği geri çekilmemiştir. Aile tabipleri ve aile sıhhati çalışanları istifa etmeye ve birinci basmak sıhhat hizmetlerinden çekilmeye başlamıştır. Acil tedbir alınmazsa birinci basamak sıhhat hizmetleri yürütülemeyecek hale gelecektir. Problemlerimizin tahlili için üretimden gelen gücümüzü kullanmaktan öbür dermanımız kalmadığı üzere bizim ve emeğimizin yok sayılmasına dayanacak gücümüz de kalmamıştır. Aile Hekimliği Ödeme ve Kontrat Yönetmeliği’ne karşı uzunca bir müddettir hareket ve etkinlikler örgütlemekteyiz. Ceza yönetmeliğinin kaldırılmasını bir sefer daha talep etmek ve bu aksiyonu daha görünür kılmak için 30 Haziran ve 1 Temmuz 2022 tarihinde tüm Türkiye’de şube/temsilciliklerimiz tarafından yapılacak iş bırakma dahil il/ilçe sıhhat müdürlükleri önü başta olmak üzere alanlarda gerçekleştirilecek aksiyon ve etkinliklere sıhhat işçilerinin ve halkımızın dayanağını bekliyoruz.” (HABER MERKEZİ)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.