İlklerin kadını

By | 27 Aralık 2020

Türk sinemasının ilk kadın yönetmeni Cahide Sonku, 101’inci doğum gününde anılıyor.
27 Aralık 1919’da Yemen’in Sana şehrinde doğan Cahide Sonku, annesiyle babasının ayrılması, sonra da evlerinin yanmasıyla zor bir çocukluk dönemi geçirdi.
Bir firmada sekreterlik yaptığı sırada gördüğü bir ilan üzerine İstanbul Şehir Tiyatroları’na başvuruda bulundu. Kuruma girmesi için yaşı tutmayınca mahkeme kararıyla doğum tarihini 1916 olarak değiştirdi.

İstanbul Şehir Tiyatroları’nda figüranlık yapmaya başlayan Cahide Sonku, yeteneğiyle Muhsin Ertuğrul’un dikkatini çekti. Ertuğrul’un kendisine ‘Yedi Köyün Zeynebi’nde başrolü vermesiyle birlikte Sonku, güzelliği ve yeteneğiyle sinemacıların da dikkatini çekti.

1933’te henüz 14 yaşındayken senaryosunu Nazım Hikmet‘in yazdığı, Muhsin Ertuğrul‘un yönettiği ‘Söz Bir Allah Bir’ ile sinema kariyerine başlayan Cahide Sonku, filmde Semiha Berksoy ve Hazım Körmükçü ile birlikte rol aldı.

Cahide Sonku, Talat Artemel‘den sonra ikinci eşi İhsan Doruk‘tan da boşanmasıyla sarsıntılı bir dönemden geçirse de çalışmalarıyla Türk sinemasının ilk kadın yıldızı olmayı başararak ‘Yerli Marlene Dietrich’ olarak anılmaya başlandı.
Cahide Sonku, kariyerinde yüksek sıçrama yaptığı bu dönemde hayranı Parseh Gevrekyan ile aşk yaşamaya başladı. Bir gayrimüslüm ile aşk yaşamasının kabul edilemez olduğunu düşünen İstanbul Şehir Tiyatrosu yöneticileri, Sonku’nun kurumla ilişiğinin kesilmesini istedi. Muhsin Ertuğrul, bu duruma şiddetle karşı çıkarak Cahide Sonku’nun İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda kalmasını sağladı.

Cahide Sonku, 1949’da Seyfi Havaeri’nin, ‘Fedakar Ana’nın çekimleri esnasında rahatsızlanması sonucu “Filmi ben yönetirim” dedi. Sonku, böylelikle Türk sinemasının ilk kadın yönetmeni unvanını elde etti. Bu film, aynı zamanda Eşref Kolçak‘ın kariyerinin ilk oyunculuk çalışması olma özelliği taşıyor.

Cahide Sonku, 1953’te  Zeki Müren‘in ilk oyunculuk çalışması olan ‘Beklenen Şarkı’nın yapımcılığının yanı sıra yönetmenliğini ve başrol oyunculuğunu da üstlendi. 100 bin TL bütçesi olan, 1 milyon TL hasılat yaparak döneminin izleyici rekorunu kıran ‘Beklenen Şarkı’, aynı zamanda ilk kadın yapımı film olarak da sinema tarihine geçti. 

1963’te film şirketinin bulunduğu binada çıkan yangın Cahide Sonku’nun hayatını bir kez daha kararttı. Nakit paralarının yanması sonucu iflas eden Sonku, alkol kullanımını artırdı. 
Sinema sektörü, alkol bağımlılığına rağmen Cahide Sonku’ya sahip çıkıp roller verse de 1971’de yolun sonuna gelindi.
52 yaşındayken kariyerini sonlandıran Cahide Sonku, vefat ettiği 18 Mart 1981’e kadar olan süreçte maddi olarak oldukça zor yıllar geçirdi.

Antalya Film Festivali’nde sinema sektöründeki kadın emeğinin görünürlüğüne dikkat çekmek için Cahide Sonku Ödülü veriliyor. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir